Schilderwerk in Vollenhove

Vollenhove hoort bij de gemeente Steenwijkerland, waar op 1 januari 2026 20.689 woningen stonden, waarvan 4.018 van voor 1945 en 84,6 procent eengezinswoning. Binnen die gemeente is Vollenhove de kern met het meest uitgesproken historische karakter, gecombineerd met een ligging die sinds de drooglegging van de Noordoostpolder ingrijpend is veranderd.

Een stad die zijn water kwijtraakte

Tot de inpoldering lag Vollenhove aan de Zuiderzee. Sindsdien ligt er polder waar water was. Voor gevels heeft dat een concreet gevolg: de zoutbelasting is verdwenen, maar de windbelasting niet. De vlakke polder biedt geen enkele beschutting, waardoor slagregen bij zuidwestenwind onverminderd tegen de gevels komt.

Slagregen is de belangrijkste oorzaak van vochtindringing in gevels en kozijnen. Water wordt daarbij niet alleen op het oppervlak afgezet maar ook in kieren geperst. Een haarscheurtje in de kitvoeg rond het glas, dat bij normale regen niets doet, laat bij slagregen wel degelijk water door. Bij woningen met een open ligging hoort het controleren van alle kitvoegen daarom standaard bij een onderhoudsronde, en niet pas als er al schade zichtbaar is.

De historische kern

De oude kern van Vollenhove is compact, met panden die direct aan de straat staan en met veel monumentaal houtwerk. Dat betekent bij schilderwerk drie dingen.

Ten eerste: meer schilderbare meters per vierkante meter gevel. Een deur met panelen, een bovenlicht met roeden, luiken en een gootbetimmering met profiel zijn allemaal onderdelen waar een kwast langs moet en waar geen roller komt. Bij een moderne woning is buitenschilderwerk grotendeels vlakwerk dat snel gaat; hier zit het merendeel van de uren in randen, hoeken en profielen.

Ten tweede: bij oude roedeverdelingen moet er nauwkeurig langs het glas gewerkt worden. Verf hoort een tot twee millimeter op het glas te lopen, zodat de naad tussen hout en glas dicht is en er geen water in de sponning trekt. Een strak afgesneden lijn precies op het hout ziet er netjes uit maar laat die naad open.

Ten derde: voor panden met een monumentenstatus of in een beschermd gezicht is een kleurwijziging aan de straatzijde niet zonder meer vrij. Voor onderhoud in dezelfde kleur geldt dat doorgaans niet. Omdat het per pand verschilt, is navraag bij de gemeente Steenwijkerland de enige betrouwbare route, en die navraag hoort vóór het inplannen te gebeuren.

Oude ondergronden en moderne verf

Bij historische panden speelt ook een technische kwestie. Kalkrijke, dampopen ondergronden en oud houtwerk werken anders dan moderne bouwdelen. Een dampdicht modern systeem op een muur die eeuwenlang heeft kunnen ademen, sluit vocht in en drukt zichzelf plaatselijk weer af. Dat is de reden dat oude geverfde gevels vaak in schollen loslaten terwijl de baksteen ernaast intact is.

Bij dit soort panden is de keuze van het systeem belangrijker dan de merknaam. Op stucwerk en pleisterlagen is een minerale of siliconenharsverf met hoge dampdoorlaatbaarheid de aangewezen route. Bakstenen gevels zijn in de regel het best af zonder verf: metselwerk dat kan ademen, droogt na een bui gewoon weer op.

Binnenwerk in oude panden

Binnen betekent een historisch pand hoge plafonds en oud stucwerk. Hoge plafonds tellen dubbel: meer vierkante meter per ruimte en werken vanaf een rolsteiger in plaats van een trapje. Oud stucwerk betekent haarscheuren die na overschilderen terugkomen. Renovlies of glasweefsel met daarover verf overbrugt die scheurvorming en is bij dit type pand de duurzamere keuze. Spuiten kan daarna, maar niet in plaats daarvan.

Cijfers over de woningvoorraad: CBS StatLine, tabel 82550NED (voorraad woningen naar woningtype en bouwjaarklasse), peildatum 1 januari 2026. De cijfers gelden voor de gehele gemeente.