Buitenschilderwerk aan kozijnen, deuren en boeiboorden

In de Kop van Overijssel staan veel vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen in open landschap. Die vangen wind en regen van alle kanten, zonder de beschutting die bebouwing in een stad geeft. Dat maakt buitenonderhoud hier een structurele post en geen incident.

De volgorde van verval

Niet alles aan een woning verweert even snel. Op vrijwel elke woning is de volgorde dezelfde:

• Onderdorpels van kozijnen op het zuidwesten. Slagregen komt uit die richting en water blijft op de dorpel staan. Hier begint houtrot.
• De naad tussen glas en hout. Kitvoegen krimpen, er ontstaat een haarscheur en water loopt tussen glaslat en sponning.
• Boeiboorden en windveren. Vaak vergeten omdat ze hoog zitten, terwijl ze de volle zon en regen vangen.
• Voordeur en achterdeur. Deuren werken meer dan vaste delen en krijgen daardoor eerder scheurtjes in de verf.
• Dakkapellen. Veel hout, slechte bereikbaarheid, volle blootstelling.

Als het budget beperkt is, levert werk aan deze onderdelen veruit de meeste bescherming per bestede euro op. De beschutte achtergevel kan een ronde overslaan zonder dat er iets kapotgaat.

Laagopbouw die standhoudt

Op gaaf, eerder geschilderd hout: reinigen, ontvetten, matteren met schuurpapier korrel 180 tot 240, stofvrij maken, plaatselijk gronden waar kaal hout zichtbaar is, dan twee afwerklagen. Op kaal of ernstig verweerd hout wordt eerst het houtvochtgehalte beoordeeld. Boven de achttien procent wordt er niet geschilderd, want dan wordt vocht ingesloten en bolt de nieuwe laag binnen een jaar op.

De veelgemaakte fout is een watergedragen laag rechtstreeks over een sterk verweerde, oude terpentinehoudende laag zetten zonder hechtprimer. Dat hecht in eerste instantie prima en laat na twee winters in vellen los. Bij twijfel over wat eronder zit, is een hechtproef op een klein vlak in tien minuten gedaan en voorkomt dat de hele gevel over moet.

Bijzonderheden in deze streek

Twee dingen komen hier vaker voor dan elders. Ten eerste woningen met houten gevelbetimmering of houten topgevels, een streekgebonden bouwtrant die bij onderhoud extra oppervlak oplevert. Bij zulke gevels is de keuze tussen dekkende verf en beits belangrijk: op grote houten vlakken die sterk werken, gaat een transparante of dekkende beits vaak beter mee dan een gesloten verflaag, omdat die laatste bij scheurvorming water achter zich laat lopen.

Ten tweede het vele water. Woningen aan een vaart, een gracht of een plas hebben aan de waterzijde structureel hogere luchtvochtigheid en drogen na een bui langzamer op. Behandel die zijde als een aparte gevel met een kortere onderhoudscyclus, in plaats van het hele huis over één kam te scheren.

Wat u zelf kunt voorbereiden

1. Beplanting die tegen de gevel groeit een halve meter terugsnoeien.
2. Tuinmeubilair, regentonnen en fietsen weghalen bij de gevels waaraan gewerkt wordt.
3. Zonwering en screens omhoog, of tijdelijk demonteren als dat kan.
4. Noteren welke kleur en welk merk er nu op zit; een oud verfblik in de schuur bespaart zoekwerk.

Kosten

Een offerte voor buitenwerk bestaat uit arbeid, materiaal, eventueel steiger of hoogwerker en een aparte post voor houtherstel. Arbeid is verreweg de grootste post; de verf zelf is doorgaans minder dan een vijfde van het totaal. Juist daarop bezuinigen levert de kortste levensduur op.

Wat de prijs het sterkst beïnvloedt is de achterstand. Een woning die er zes jaar tussen heeft gehad en waar de vorige beurt netjes is uitgevoerd, is aanzienlijk goedkoper dan een woning die twaalf jaar niets heeft gehad. In dat tweede geval betaalt u vooral voor het wegwerken van achterstand, niet voor de nieuwe kleur.